Ukraina Birdemlik Künü ve Ukraina Halq Cumhuriyeti ile Garbiy Ukraina Halq Cumhuriyeti arasında birleşüv aqqında añlaşma imzalanmasınıñ 100-yıllığı munasebeti ile Ukraina Prezidentiniñ çıqışı

Aziz vatandaşlar!

Bundan tamam 100 yıl evelsi bu meydanda Ukrainanıñ biñ yıllıq tarihında eñ muim vaqialardan biri yüz berdi. Mında Ukraina Halq Cumhuriyeti ile Garbiy Ukraina Halq Cumhuriyeti arasında birleşüv aqqında añlaşma ilân etildi. Yekâne devletke birleşüv ilân etildi. O künden başlap Ukrainanıñ mustaqilligi onıñ bağımsızlığını ve birdemligini ebediyen temsil etecek.

İnsanlarnen rıqma-rıq tolğan Sofiya meydanı olar yekâne ve mustaqil devletni qurmağa ıntılğanlarını tasdıqladı. Biñlernen insan Birleşüv aqqında añlaşmanıñ ilân etilüvini alğışladı. Arbiy parad, mavılı-sarılı bayraqlar, tantanalı muit, özüne has köterenkli ruh ve Aziz Sofiyada tedbirni dualarnen qayd etüv… Saqlanıp qalğan qısqa vesiqalı film bile bu kerçek milliy bayram olğanını köstere. Tarih böyle yazılğan edi.

Birleşüv aqqında añlaşma – yigirminci asırnıñ başındaki ukrain inqlâbınıñ ve azat etilüv oğrunda küreşiniñ eñ yüksek noqtasıdır. Bu, asırlarca devam etken qocaman umumhalq ğayretleriniñ, emekniñ, küreşniñ neticesi edi.

Ukrain inqlâbı Ukrainanıñ o zaman mevcut olğan devletçilik qabiliyetini numayış etti. Onı biñlernen belli ve adları aqsız alda unutılğan edebiaytçılar, bestekârlar, aktörlar, ekimler ve diniy adamlar qurdı. Olarnıñ fedakâr emegi neticesinde Ukrainanıñ devletçiligi eskiden hatırlavlardan canlı arzuğa, arzu ise siyasiy leyhağa çevirildi. İmperiyalarnıñ Birinci cian cenkinde mağlübiyetleri neticesinde yüz bergen tarihiy vaziyet Ukraina devletçiliginiñ quruluvı içün nadir imkân yarattı.

Yazıqlar olsun ki, o vaqıt fursattan faydalanamadılar. Bunıñ esas sebebi – ukrain siyasetçiler yeterli derecede birleşemediler. Moskova istilâsına qarşılıq kösterüv oğrunda halqnı birleştire bilecek siyasetçiler tapılmadı. Mustaqillikni ğayıp etüv birdemlikniñ de ğayıp etilüvine ketirdi. Ukrainanı kene de yat devletler öz arasında böldiler, halqımız üzerine ise devletsizlik qaranlığı qondı ve bu mddet devamında oña qarşı ağır cinayetler yapıldı.

Amma büyük işanç yaşamağa devam ete edi. Ve yigirminci asırnıñ soñunda Ukrainanıñ devlet mustaqilligine irişüvi içün daa bir imkân peyda olğan soñ, biz kene de mustaqillikniñ eñ muim esası olğan birlikni hatırladıq.

1990 senesi qara qış (yanvar) ayı 21 künü ”canlı zıncırnıñ” millionlarca elleri Lvivni altın başlı Kıyiv ile birleştirdi. Bu, devlet mustaqilligini ğayrıdan tiklevniñ nevbeti kelgenini temsil etti. Millet öz tarihiy tecribesini hatırladı ve oña esaslandı. Böyleliknen Çernigovdan Qırımğace, Ujgoroddan Luganskka qadar mustaqil, yekâne ve bölünmez Ukraina meydanğa keldi.

Ukraina öz mustaqilligine irişti, amma Kreml bunı qabul etemedi. Mustaqilligimizni ilân etüvniñ ilk künlerinden başlap, o Rusiye imperiyasını ğayrıdan tiklemege tırıştı. Şimdiki tecribemizni esapqa alıp, bunı Ukrainağa qarşı gibrid cenkiniñ başlanuvı olaraq adlandırmağa mümkün. Ukrainanı haritalarda bölgen, devletimizni rus tilli ve ukraina tilli qısımlarına bölgen ukrain siyasetçiler duşmannıñ yardımcıları oldılar. Ordumıznıñ viran etilüvine pervasız baqtılar, iqtisadiyatımıznı yıpratıcı gaz añlaşmalarınen boğmağa yardım ettiler.

2014 senesi aqiqat açıq-aydın belli oldı. Ukraina öz serbestliğini ve mustaqilligini quvetleştirmege, Avropa Birligi ile NATO-ğa taba yönelmege başladı. Bizni bu yoldan saptırmaq içün Moskova Qırımnı işğal etti ve Ukrainanıñ qolay yutulması içün bizni parçalamağa tırıştı. Biz kene mustaqilikni ve birdemlikni ğayıp etüv telükesinen qarşılaştıq. Amma büyük qurbanlar esabına, ukrain halqınıñ qocaman ğayretleri vastasınen biz bu telükeni yeñdik. Terroristler, rusiye askerleri ve muntazam rusiye ordusı ile qattı küreşip, biz beraberlikte duşmannı toqtattıq. Şiarımız ise ”Yekâne devlet” edi.

Ukraina quvetlendi, Ukraina öz küçlerinde eminligini numayış etti. Birdemlik Kününde biz Ukraina sıñırları içerisinde, amma vaqtınca işğal etilgen Qırım topraqlarında, Lugansk ve Donetsk vilâyetleriniñ işğal etilgen parçalarında yaşağan semetdeşlerimizge can-göñülden muracaat etemiz. Siziñ aqqıñızda biz iç bir vaqıt unutmaymız. Sizni duşman boyundırığından azat etmek içün biz er kün çalışamız.

Bu maqsatqa irişmemiz içün öz ukrain birligimizni, birdemligimizni epimiz qorçalap quvetleştirmelimiz. Onıñ içün er kes Ukraina bir devlet tili ile unitar devlet olğanını añlamalı – Ukraina Esas qanunında da böyle yazılğandır. İç bir türlü federatsiyalar ve mahsus statuslar olmaycaq. Yekâne mustaqil birdemli Ukraina!

Evimizniñ temeli ne dayın olacağını da pek yahşı bilemiz. Onıñ daa bir sarsılmaz tayançı, ruhiy mustaqilligimizniñ temelidir. Ukrain ortodoks cemiyeti bölüngen alda olsa, biz seçip alğan yolumıznı devam etememiz. Biz duşmanımıznı böyle aletten – kiliseniñ mustaqilligimizni zayıflatqan Moskovağa tabilik, istilâcı devletniñ tesiri kibi aletten marum etmelimiz.

Milâd bayramı künlerinde biz küçümizni ve imanımıznı daa ziyade quvetleştirgen quvançlı haberni aldıq. Ortodoks Ukraina Kilisesiniñ teşkil etilüvi birlikniñ küçüni bir kere daa numayış etti. Beraberlikte olğanımızda bütün niyetlerimizge irişe bilecegimizden bir kere daa emin oldıq. Yıllar, on yıllar, asırlar devamında imkânsız olğan şeyler kerçekleşti. Duşmannıñ bütün ücümlerine dayanacaq bu ruhiy temel esasında tınç, abadan, umumiy ukrain evimizniñ qurulması içün vaqıt keldi.

Tomos – devlet ve ruhiy mustaqilligimizniñ daa bir temsilidir. Tomos imzalanğandan soñ Ekümenik Patrigi Kıyiv ve bütün Ukraina mitropoliti Yepifaniyge ve onıñ vastasınen ukrain halqına ve bütün dünyağa nasıl sözlernen muracaat etkenini hatırlatmağa isteyim: ”Aziz qardaşım, bu acayip tarihiy künde Ortodoks inançınıñ Muqaddes Merkezinde bizim ile beraber knâz Volodımır ve aziz Olğa, meşur ukrain toprağınıñ bütün aziz mirasçıları da bulunmaqta. Açıq-aydın aqları içün turğan, ukrain halqınıñ aqlarını, umum insaniy adalet olaraq ve insan aqları olaraq qorçalağan bütün adamlar bulunmaqta.

Knâginâ Olğa, Ulu Volodımır, İkmetli Yaroslav ve Volodımır Monomah knâzları – ukrain, kıyiv ükümdarlarıdır, olar moskovalı, rusiyeli degiller. Ulu Volodımır öz halqını biñlerce yıllar devamında er şeyi, yani Desâtınna kilisesiniñ temeli, Aziz Sofiya, Berestovdaki Qurtarıcı ibadethanesi ve Kıyiv-Peçersk lavrası öz yerlerinde turğan Kıyivde çoqundırdı. Altın başlı Kıyiv bizim içün coqtan berli ”Yañı Quddusqa” çevirildi.

Böyle ad ile Kıyivni öz mirasçısına Ukrainanıñ bütün ortodoks müminleri ile yekâne yerli kilisege birleşmege vasiyet etken mitropolit Volodımır Sabodan adlandırğan edi. Bu samimiy hristiannıñ ve toprağımıznıñ vatanperveriniñ sözlerini al-azırda Ukraina Ortodoks Kilisesine qoşulmaqnıñ ve moskova kisisesinde qalmaqnıñ arasında saylap oturğanlar diñlese, yahşı olur edi.

Bu seçim tınç ve serbest muitte, zorbalıqsız olıp keçkenini isteymiz ve böyle olmasını temin etemiz.

Ukraina Parlamenti Ekümenik patrigine Tomos boyunca yapqan muracaatıma qol tutqanı, şimdi ise bu ceryannıñ tınç keçmesi içün kerekli qanuniy bazanı qabul etkeni içün Ukraina Yuqarı Şurasına ve onıñ Reisi Andriy Parubiyge öz minnetdarlığımnı bildirmege isteyim. Eñ yaqın vaqıtta cemiyetlerniñ tınç şekilde ve göñülli olaraq Ukraina qanuniyeti boyunca yekâne kilisege keçmelerini kefil etken qanunnı imzalarım.

Aziz vatandaşlar!

”Öz isteginen 1919 sesesinden berli berabermiz” – bu şiar altında Ukraina bugün Birleşüv aqqında añlaşmasınıñ 100-yıllığını qayd ete.

Amma biz halk iradesini beyan etüvniñ arfesinde bulunamız. 100-yıllıq tarihiy tecribemiz bizni keçmişten doğru hulâsalar çıqarmağa ögretti. Kreml kütleviy şekilde saylavlarımızğa kirişmege azırlanğanı aqqında bilemiz. Bu belâ tek bizim başımızğa degil de, bütün Avtopanıñ, bütün dünyanıñ başına da kelgen edi. Amma halqımız ikmetli olğanında, kelecekke ketken yolumızdaki onıñ birliginde iç bir türlü şübemiz yoq.

Bizim kelecegimiz – Avropa Birligine, NATO-ğa, tınçlıqqa ve abadanlıqqa alıp ketken yoldır. Siziñ ile beraberlikte biz devletimizni qorçaladıq, onıñ temelini pekittik ve öz yolumızda ğalebeler qazanmağa bilgenimizni tasdıqladıq.

Tarihte misili olmağan müddet içinde ukrain ordusını ğayrıdan tikledik. Bügün Ukraina Silâlı Quvetleri yeterli derecede azırlanğan, silâlandırılğan, bütün kerekli şeylernen temin etilgen ve ukrain arbiy añaneleri üzerinde terbiyelengen biñlernen askerden ibarettir.

Diplomatik cebede Rusiye bizge qarşılıq köstergenine baqmadan, Avropağa yönelişimiz Avropa Birliginiñ bütün devletleri ile assotsiatsiya aqqında Añlaşmanıñ imzalanması içün imkân yarattı ve Avropa Birligi ile teren ve ertaraflama serbest iqtisadiy zonasınıñ faaliyetini amelge keçirdi. AB Ukrainanıñ eñ büyük ticariy ortağına çevirildi.

Nevbetteki adım – Ukrainağa quvetli yatırımlarnıñ kelmesi, iqtisadiyatımıznı inkişaf etüv suratnıñ artmasıdır. Bu aqta men yarın Davosta devlet yolbaşçıları ve büyük dünya şirketleriniñ reisleri ile körüşüvimde subetleşecem.

2018 senesiniñ neticeleri boyunca Umumiy İçki Mahsulı 3,4% teşkil ete. Bu raqam az körünse de, yedi yıl içindeki eñ büyük neticedir. İnflâtsiya 9,8% qadar tüşti. Yüksek seviyede olmağa devam etse de, 5 yılda eñ kiçik raqam budır. Altın rezervlerimiz 21 milliardğace arttı. Bu – beş yıl içindeki eñ yüksek raqamdır.

Bu quru raqamlar neni beyan ete? Eñ ağır vaqıtlar keride qalğanını bildire. Cenk, iqtisadiy tecavüz ve Rusiye tarafından tösmenge alınuv neticesinde yüz bergen buhran çetke çekilgenini haber ete. Akimiyetniñ, cemiyetniñ ve biznesniñ umumiy areketleri neticesinde çetke çekildi. İqtisadiy artuvnıñ ğayrıdan tiklenüvi yaşayış seviyesiniñ artuvı içün imkân yarata. Bu endi eñ yaqın kelecekte – bir-eki, eñ çoq üç yıldan soñ mümkün olacaq, islâatlarnıñ neticeleri cemiyeniñ esas qısımına tesir etmege başlar.

Ordumıznı teşkil etüv, iqtisadiy artuvnı ğayrıdan tiklev, Avropa Birligi ile assotsiatsiya ve vizasız seyahat imkânları; detsentralizatsiya ile Tomos, Avropa Birligine ve NATO-ğa yöneliş – bular bizim üzün müddetli strategiyamız boyunca açıq-aydın, muntazam ve tertipli şekilde yapılğan adımlardır. Ukrainalılarnıñ yaşayış seviyesiniñ Avropa seviyesine keçüvi ise milletimizniñ birligine esaslanğan devlet siyasetimizniñ esas mündericesidir.

Avropa – bu yüksek yaşayış seviyesi, NATO ise – havfsızlığımıznıñ işançlı kefaletidir.

Biz serbestmiz ve berabermiz. İç bir imperiya bizni bir kere daa bölemez. Biz öz yolumıznen ketemiz. Ve bu yolda ordu bizim toprağımıznı qorçalay, tilimiz yüregimizni qorçalay, iman ise göñlümizni qorçalaydır. Kelecekke eminliknen baqa bilemiz.

Çıqışımnı ulu Lina Köstenkonıñ sözlerinen yekünlemege isteyim.

Tañrı bizge hor baqqanını tüşünme.

İnsannıñ ömüri sıñırlıdır.

Mağlübiyetke vaqıtımız yoq.

Biz siziñle mıtlaqa yeñermiz!

Ukrainağa şan-şüre