Volodımır Zelenskıy vaqtınca işğal etilgen Qırımnı ve devletniñ şarqındaki topraqlarnı işğalden azat etüv, olarnı Ukraina nezareti altına qaytaruv ve ealini ğayrıdan integratsiya etüv boyunca strategiyanı azırlamaq kerek olğanını qayd etti

Ukraina Prezidenti Volodımır Zelenskıy Uquqiy islâat meseleleri boyunca komissiyanıñ esas yönelişlerini belgiledi. Devlet başlığı ukrain cemiyeti islâatlar keçirmek vadelerinden bezgenini ve kerçek deñişmelerni beklegenini qayd etti.

”Keçenlerde Yuqarı Şurası tarafından qabul etilgen qanun leyhaları devletimizde muim global ceryanlarnı yañıdan başlata. Ukrainadaki qanun leyhacılıq saasında daa muntazam ve emiyetli adımlar yapmaq vaqıtı keldi”, – Uquqiy islâat meseleleri boyunca komissiyanıñ Prezident Ofisinde olıp keçken oturışını açar eken, dep qayd etti Volodımır Zelenskıy.

Devlet başlığı aytqanına köre, başqa meselelernen beraber, Komissiya detsentralizatsiya saasında islâatnı devam etüvnen de oğraşacaqtır.

”Asılında bu, detsentralizatsiya içün esas qanuniy temeldir. Onıñ yoqluğı yerli öz-özüni idare etüv islâatını qıyınlaştıra. Territorial cemiyetlerniñ vekâletleri ve statusı belgisiz, vilâyet ve rayon seviyelerinde akimiyetniñ islâat etilmesi imkânsızdır. Bu meselelerde yerli öz-özüni idare etüv boyunca Avropa hartiyası ve eñ güzel dünya tecribesi qılavuzımız vazifesine becermeli”, – dep ilân etti o.

Volodımır Zelenskıy qayd etkenine köre, Uquqiy islâat meseleleri boyunca komissiya Esas Qanunnıñ insan aqları boyunca bölügine deñişmeler azırlamalı. ”Vatandaşlarğa yerli seviyede qararlarnı qabul etmek aqları berilmeli. Bu cümleden, soravlarnı ve milliy seviyede qararlarnı qabul etüvde vatandaşlarnıñ iştirak etüv aqqını közde tutam”, – dep ayttı o.

Komissiya faaliyetinde daa bir esas yöneliş olaraq Prezident vaqtınca işğal etilgen topraqlarnı ğayrıdan integratsia etüvniñ uquqiy meselelerini qayd etti. Volodımır Zelenskıy aytqanına köre, silâlı davanıñ neticelerini aşmaq ve tınçlıqnı ğayrıdan tiklemek içün keçici devirde adliye tertibatını qurmaq kerek.

”Onıñ içine cenk qurbanlarına zararlarını ödev, ağır cinayetler işlegenlerni mesüliyetke çeküv, dava vaqialarnıñ ketişatı aqqında kerçekni bilmek aqqını yerine ketirüv kibi tedbirler kirmeli”, – dep qayd etti Volodımır Zelenskıy.

Bundan ğayrı, devlet başlığı vaqtınca işğal etilgen Qırımnı ve devletniñ şarqındaki topraqlarnı işğalden azat etüv, olarnı Ukraina nezareti altına qaytaruv ve ealini ğayrıdan integratsiya etüv boyunca strategiyanı azırlamaq kerek olğanını qayd etti.

”Bu, Qırım ve şarqımızdaki topraqlar üzerinde nezaret ğayrıdan tiklengen soñ insanlarnıñ yaşayışı nasıl olacaq, işğalci akimiyet ile işbirlik içün nasıl mesüliyet olacaq ve ondan kim azat etilecek kibi mürekkep suallerge cevaplardır”, – dep qayd etti Prezident.

Bundan ğayrı, Komissiya mahkeme islâatına yanaşuvnı yañıdan baqıp çıqacaqtır, çünki ihtisas boyunca baalav ceryanı semereli olmağanı sebebinden mahkemelerniñ ekseriyeti ”asılğan” vaziyette buluna. Prezident mahkemelerni tıştan idare etüv ameliyatından vazgeçmek ve aynı vaqıtta ukrain mahkemesine işançnı ğayrıdan tiklemek kerek, dep saya.”Çoq laf etmek mümkün, amma islâat keçmegeniniñ açıq-aydın isbatı – vatandaşlarnıñ ukrain mahkemesine işanmağanıdır. Mahkemelerimizden ziyade ukrainalılar tek Rusiye matbuat vastalarına işanmaylar. Biz bunı deñiştirmelimiz”, – dep qayd etti Volodımır Zelenskıy.

Komissiya faaliyetiniñ daa bir yönelişi Ukraina havfsızlıq hızmetiniñ islâatıdır. ”Yani, Avropa ananeleri boyunca, Ukraina havfsızlıq hızmetini iqtisadiyat, qaparçılıq ve kontrabanda saalarında cinayetlerge qarşılıq kösterüv ve devletniñ iqtisadiy menfaatlarını istihbarat vastalarınen qorçalav kibi vekâletlerinden marum etüv”, – dep qayd etti Prezident.

Bundan ğayrı, Komissiya savcılıq islâatı, bu cümleden, Baş prokuror Ofisini idare etüv içün semereli uquqiy vastalarnı işletüv, akimiyet organlarınıñ uyğunlaştırılğan areketleri, prokurorlarnıñ protsesual bağımsılığı ve mustaqilligi içün tekliflerinen paylaşmalı. Komissiyanıñ vazifeleri arasında cinaiy protsesual qanuniyetni insanlaştıruv, davalarnı araştıruv ve mahkemede baquv esnasında semereli ve tutumlı vastalarnı işletüv içün tekliflerini azırlav.

Hatırlatmaq isteymiz ki, Uquqiy islâat meseleleri boyunca komissiya Ukraina Prezidenti yanında mesleat-muşavere organı vazifesini becere. Onıñ esas vazifesi – halqara vekâletlerini köz ögüne alaraq, Esas qanun boyunca uquq üstünligi, insan ve vatandaş aqlarınıñ ve serbestlikleriniñ ilk nevbetligi esasında uquqiy tertibatınıñ inkişaf etmesine hızmettir.