BM Baş Assambleyasınıñ Üçünci komiteti ”Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen Qırım MC ve Aqyar şeerinde insan aqları saasında vaziyet” (А/С.3/75/L.32) mevzusında quvetleştirilgen qarar leyhasına qol tuttı

Ukraina Prezidentiniñ Qırım MC Temsilciligi qararnameniñ qabul etilmesini alğışlay. Bu vesiqa, Ukraina ve ortaqlarımız olğan devletler tarafından halqara seviyede işletilecek müim vastadır. Temsilcilik taqımı işbu müim neticege ketirgen er bir insanğa minnetdar, ayrıca Ukraina çetel işler Nazirligini ve şahsen Dmıtro Kuleba ile Emine Cepparnı, Ukrainanıñ BM teşkilâtında daimiy temsilciligini ve Sergiy Kıslıtsânı qayd etmek kerekmiz.

Keçken sene olğanı kibi, Ukraina Prezidentiniñ Qırım MC Temsilciligi 2020 senesi saban ayından başlap, Ukrainanıñ BM teşkilâtında daimiy temsilciligi ile beraber qararnameniñ metini üzerinde çalıştı. Böyleliknen, qararname leyhasınıñ (öksüz balalar, şahsiy mülkiyet, şu cümleden, topraq aqqı, etraf müitni qanunsız şekilde işletüv ve oña zarar ketirüv aqqında) esas qısımları azarlandı.
Temsilcilik taqımı cemaat teşkilâtlarını temsil etken Ekspertler şurasınıñ azalarına ve ayrı ekspertlerge qararnameniñ metini boyunca tekliflerini bergenleri içün öz minnetdarlığını bildire.
BM Baş assambleyası ilk qış ayında ”Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen Qırım MC ve Aqyar şeerinde insan aqları saasında vaziyet” serlevalı qararnamesini qabul etken soñ, işğalci devletke halqara mecburiyetlerini yerine ketirtmek, şu cümleden, halqara gumanitar uquqqa riayet ettirmek maqsadınen RF-na yapılğan basqı quvetleştirilir”, – dep izaatlay vaqianı Ukraina Prezidentiniñ Qırım MC-deki Daimiy Temsilcisi Anton Korınevıç.
Qararnameniñ esas maddelerinde işğalci devletke yüklenğen halqara mecburiyetlerini yerine ketirtmek maqsadınen halqara cemiyet, ğayretlerni birleştirip, Rusiye Federatsiyasına basqısını arttırmağa çağırıldı.
Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlarında bulunğan ”organları” ”Rusiye Federatsiyasınıñ işğalci akimiyeti” olaraq adlandırıldı.
Qaraname Rusiye Federatsiyası halqara gumanitar uquqnı bozıp, faaliyetini yürsetkenini, şu cümleden, ealiniñ demografik terkibini deñiştirmek masadınen Rusiye vatandaşlarını yarımadağa köçürgenini ve vatandaşlıqnı zobalıqnen deñiştirtkenini qayd ete. Bundan ğayrı, qarname:
  • ordu hızmetinden qaçınğanlarnı cezalamamağa talap ete,
  • zorbalıqnen ğayıp etüvler ale daa cezalanmağanını takbih ete,
  • qayd etilgen qıynav adiselerinde RF Federal havfsızlıq hızmetiniñ rölüni tasdıqlay,
  • qırımtatar halqınıñ vekilleri muntazam sürette siyasiy sebeplerden taqip etilgenine, siyasiy mabuslarğa esası olmağan nevbetteki ükümlerniñ çıqarılğanına diqqat celp ete,
  • Qırımda Ukraina Ortodoks kilisesi ve ilk nevbette grajdan jurnalistler taqip etilgeni aqqında haber ete,
  • COVİD-19 salğınınıñ insan aqlarını da ziyade sıñırlaştırmaq içün işletilgenini qayd ete.

 

Qararname Rusiye Federatsiyasından qaba şekilde insan aqlarınıñ bozulmasını deral toqtatmağa ve halqara aq qorçalayıcı teşkilâtlar, şu cümleden, Ukrainada BM insan aqları boyunca nezaret etici missiyası ve AHİT Mahsus nezaret etici missiyası içün vaqtınca işğal etilgen Qırım topraqlarına irişimni açmağa talap ete.