Prezident: Qırımnı ve Donbasnı ğayrıdan integratsiya etüv boyunca devlet siyaseti şeffaflıq, fikir birligi, kerçeklik ve qararlarnı yerine ketirüvden ibaret olmalı

Ukraina şarqındaki beş yıllıq cenkten soñ niayet Donbasnı ve Qırımnı ğayrıdan integratsiya etüv boyunca havfsız strategiya peyda olmalı. O, mıtlaqa dört qısımdan ibaret olmalı. Bu aqta Ukraina Prezidenti Volodımır Zelenskiy Mariupoldeki ”Birlik forumınıñ” açıluvında çıqışta bulunğan arada ilân etti.

Devlet başlığı bu strategiyanıñ qısımları forumda taqdim etilecegini ve muzakerege muhtaç olğanını qayd etti.

”Bu, kütleviy şekilde muzakere etile bilecek baqışımızdır. Onı güzelleştirmek maqsadınen muzakere etilmeli. Ne içün? Çünki bunı, kene de, halqara tecribe tasdıqlay. Er şeyniñ güzel çalışması içün, tınçlıqqa intıluvlarımız muvafaqiyetli olmaları içün, devlet siyaseti mıtlaqa dört qısımdan ibaret olmalı”, – dep ayttı Volodımır Zelenskiy.

Olardan biri – şeffaflıq ve halq ögünde açıqlıqtır. Prezident qayd etti ki, devlet öz adımlarını añlatmalı ve grajdanlıq cemiyeti ile doğru yollarnı tapmalı, kütleviy milliy dialognıñ teşebbüsçisi olmalıdır.

”Devletniñ kelecegi aqqında söz yürsetile. Biz iç bir vaqıt böyle vaziyetke rast kelmegen edik. Onıñ içün, men eminim ki, iç bir siyasetçi, ekspert ya da cemaat faalcisi mında muvafaqiyetli tecribesi ile maqtanıp olamaz, kimseniñ ”Men ve yalıñız men neler doğru olğanını bilem, tek menim baqışım doğru” dep aytmağa aqqı yoq”, – dep qayd etti Prezident. – Biz bir-birimizni eşitmelimiz, pensiyalarnı tölev ve ticariy tösmenge aluv kibi bütün keskin meselelerni ise suvuq baş ile, siyasiy şıarlarnı aytmayıp ve Ukrainanıñ ve Ukraina vatandaşlarınıñ menfaatlarını birinci yerge qoyıp çezmelimiz”.

Devlet başlığı qayd etti ki, böyle alda devlet strategiyasınıñ ekinci qısımı – fikir birligi peyda olur. Ukrain cemiyeti Donbasnı ve Qırımnı nezaret altına qaytaruv yolları boyunca añlaşmağa kelmeli, çünki içtimaiyat cemiyette bu meselege çesit türlü baqışlar mevcüt olğanını numayış ete.

”Er kesni qanaatlendirgen qarar iç bir vaqıt tapılmaycağında eminim. Amma çoqluq tarafından qol tutılacaq bir şekilini tapmalımız. Cemiyet Donbasnı ve Qırımnı ğayrıdan integratsiya etüvniñ şartlarını, keçici devirde adalet ümdelerini añlamalı ve olarnen razı olmalı. Umumiy körüşniñ yoqluğı areketimizni toqtata”, – dep ayttı Prezident.

Volodımır Zelenskiyniñ fikirince, umumiy körüşniñ peyda oluvına al-azırda qorqu keder etmekte. Böyleliknen, Ukrainanıñ nezareti altındaki topraqlarda yaşağan bazı insanlar aydutlarnıñ afu etileceginden, ”boz” cinaiy zonanıñ saqlanmasından, ya da Qırım ve Donbas Rusiye Federatsiyasınıñ teslim oluv ile bir olğan şartlarına köre qaytarılacağından qorqa. Aynı vaqıtta ayıruv çizgisiniñ öbür tarafında yaşağan adiy insanlarnı cezalavlar, til ve medeniyet meselelerinde zorbalıq ve ayrımcılıq ile qorqutalar.

”Bu qorqular ne içün mevcüt? İlk nevbette bu, çoq yıllar evelsi başlanğan Rusiye propagandasınıñ neticesi olğanını añlaymız. Ve qısmen ukrain haber saasında manipulâtsiyalarnıñ tesiridir”, – dep ayttı o.

Prezident emin ki, böyle şaraitlerde devlet muntazam şekilde öz haber siyasetini alıp barmalı, matbuat vastaları ise ealiniñ media saasındaki bilgi seviyesini arttırmalıdır.

Ğayrıdan integratsiya etüv boyunca devlet strategiyasınıñ üçünci ayırılmaz qısımı ise kerçekliktir. Prezident işğal etilgen topraqlarnıñ arbiy vastalarnen qolay ve tez qaytarıluvı aqqında fikirlerniñ yañlış olğanını qayd etti.

”İşğal etilgen Donbas topraqlarında yaşağan bütün insanlar yarın ukrain tilinde laf etip başlamaycağını añlamalımız. Özümizni böyle hayallarnen aldatmamalımız. Er şey tılsımlı tayaçıqnen sallağanımızdan soñ yerine kelecegine inanmamalımız. Kerçekci olıp, acı aqiqattan qorqmamalımız”, – dep qayd etti o.

Strategiyanıñ soñki qısımı, Prezidentniñ fikirince, devletniñ öz planlaştırılğan areketlerini amelge keçirmek qabiliyetidir.

”Muvafaqiyetler aqqında Feysbukta yazılğan ikâyeler degil de, kerçek adımlar ve neticeler. Milliy birlik boyunca istesek 10 strategiya qabul ete bilemiz, amma kerçek adımlar yapmadan olarnıñ iç birisini amelge keçirememiz”, – dep qayd etti Volodımır Zelenskiy.

Prezident qayd etkenine köre, al-azırda milliy birlik içün esas temelni tek til ve tarihiy keçmiş degil de, qıymetler teşkil ete. Bu cümleden, serbestlik, demokratiya, grajdanlıq cemiyeti ve uquqiy devlet, itibarlı yaşayış seviyesi, eyilik, tolerantlıq, terbiye, tertiplik, qanunlarnı, şahsiy mülkiyetni ve bir-birini ürmet etüv kibi qıymetler aqqında söz yürsetile.