Prezident: ‘‘Böyle şaraitler yaratmalımız ki, Qırım Rusiye içün köterilmez yük olsun’’

Ukraina Prezidenti Petro Poroşenko Yuqarı Şurağa ananeviy muracaatında Ukrainanıñ işğal etilgen topraqlarınıñ qaytarıluvında esas olaraq siyasiy-diplomatik vastalarnen qullanacağını qayd etti.

‘‘Qırımnı Rusiyeden küç qullanıp alıp olurmızmı? Teessüf ki, yoq. Rusiye öz isteginen Qırımdan ketermi? Yazıqlar olsun ki, kene de yoq. Amma böyle şaraitler yaratmalımız ki, Qırım Rusiye içün köterilmez yük olsun. Elbette, hırsızlanğan şey ağırlıq etse, hırsız kimerde onı özü taşlap kete. Böyle şaraitler yaratmalımız ki, oña ağırlıq etsin’’, – dep qayd etti devlet Başlığı.

Prezident aytqanlarına köre, Ukraina akimiyeti, sanksiyalar, halqara mahkemesi, arbitraj, BMT-den UNESCO-ğace közetüv usulları kibi halqara uquqnıñ çeşit türlü vastalarını işlete. ‘‘Rusiye Federatsiyasınıñ halqara uquqiy mesuliyetke çekilmesi, teessüf ki, pek uzun, amma, inanam ki, semereli ceryan. Böyleliknen, biz Rusiyeni Ukraina topraqlarında yapqan cinaiy areketleri içün uquq tilinde cevap bermege mecbur etermiz. BMT Halqara mahkemede birinci diñlevler bu meseleniñ pek qıyın ve mürekkep olğanını kösterdiler. Ukraina bu işni birinci olaraq becere, bundan evel böyle bir ameliyat yoq edi, biz onı başladıq. Rusiye cevap berecek. Biz doğru yolnen ketemiz’’, – dep qayd etti Petro Poroşenko. O, BMT Halqara mahkemesi Rusiyege Qırımda insan aq-uquqlarınıñ bozuluvını ve yarımadada ırq ayırımı siyasetini toqtatmağa emir etkenini hatırlattı.

İşğal etilgen Donbass topraqlarınıñ azat etilüvine kelgende ise, Prezident duşmannıñ ealisi çoq olğan mesken yerlerde yerleşkeni aqqında bildirdi. ‘‘Anda Ukraina vatandaşları yaşay. Biz öz vatandaşlarımıznı, Rusiyeniñ akimiyeti Çeçenistanda suvuqqanlıqnen yapqanı kibi, yoq etmemiz – böyle sert “barıştırıcılıqnıñ” başqa misallerini men hatırlap bile olamayım’’, – dep qayd etti Petro Poroşenko.

Prezident qayd etkenine köre, ukrain arbiy qabiliyetini yalıñız işğal olunğan topraqlarda bulunğanlarnen degil, bütün Rusiyeniñ ordusınen teñeştirmege kerek. Rusiyeniñ ordusı dünyanıñ eñ küçlü ordulardan biri olıp, onıñ arbiy büceti 2000 senesinden başlap Ukrainanıñ arbiy bücetinden 16-20 kere ziyade, rus ordusı ise ukrain ordusından 5 kere ziyadedir.

‘‘Davanıñ sıcaq devirge qaytarılması bütün islâatlarımıznı toqtatıp, ukrainalılarnıñ yaşayış seviyesini eyileştirmege fırsat bermez, cemiyetimiz ise cenkten boldurdı’’, – dep qayd etti Devletniñ başlığı. Onıñ aytqanlarına köre, sotsiologik soravlarınıñ neticelerine binaen, ukrainalılarnıñ 11% işğal etilgen Donbassnıñ qaytarıluvından vazgeçip, bu topraqlarnı duşmanğa ediye etmege ve öz-özünden qaytmasını beklemege teklif ete; 14% davanı toqtatmaqa, topraqlarnı ise etraf muitten ayrımağa azır; 13% arbiy ücümge keçmege istey, 60% ise işğal olunğan topraqlarnıñ yalıñız diplomatik-siyasiy yolnen qaytarıluvına qol tuta.

Prezident Donetsk ve Lugansk vilâyetleriniñ işğal olunğan qısımlarınıñ Ukrainanıñ terkibine qaytarıluvı boyunca devlet siyasetiniñ hususiyetleri aqqında qanunnıñ üzerinde iş bitmek üzere olğanını bildirdi. ‘‘Yaqın zamanlarda o Ukrainada ve ortaqlarımıznıñ arasında muzakere etilecek. Ukrain cemiyeti onı tolu derecede ve diqqatnen muzakere ete bilir. Al etici reylerni ise siz, ürmetli Ukraina halq mebusları, bereceksiniz. Eminim ki, siziñ de onı muzakere etmege imkânıñız olur’’, – dep ayttı Petro Poroşenko.