Ukraina Prezidentiniñ Rusiye tecavüzi meseleleri boyunca intervyusı

Prezident Petro Poroşenko alman «Funke Media Group» matbuat vastasına intervyusında Ukrainada arbiy areketleriniñ devam etilmesi ya da toqtatıluvı devletizimge qarşı cenkni başlağan istilâcı devletke bağlı olğanını qayd etti. İstilâcı ile küreşinde Ukraina öz egemenligini, topraq bütünligini ve mustaqilligini qorçalay.

”Er şey Ukrainağa qarşı gibrid cenkni alıp barğan devletke, yani Rusiyege bağlı. Devletimiz iç bir vaqıt iç bir türlü arbiy kerginlikni qozğalamay edi. Biz degil, davetsiz rusiyeliler bizge tankları ve maşınalı tüfekleri ile keldiler. Ukraina degil, Rusiye başqa mustaqil devletniñ parçasını hırsızladı. Muntazam Rusiye ordusı ukrain toprağında bulunğanını iç bir vaqıt unutmamalımız. Qırım ile Donbasnı işğal eterek, olar bizim topraq bütünligimizni bozdılar. Olar ukrainalılarnı öldürmege devam eteler”, – dep qayd etti Petro Poroşenko.

Devletimizniñ Başlığı aytqanına köre, Keriç boğazındaki soñki vaqialar Rusiye Ukrainanıñ işğalini kenişletmek niyetinden vazgeçmegenini tasdıqlay. ”Mariupol ile Berdânskni işğal etmege niyetlengen Moskova işğal etilgen Donbastan işğal etilgen Qırımğa yer üstünden keçit qurmağa tırışa. Bazi siyasetçiler Putin ile oynamaqnı ve cilvelenmekni toqtatmasalar, Rusiye istilâsı miqyasınıñ artmasını beklemege kerekmiz”, -dep qoştı o.

”Asılında, Ukrainada al-azırda serbest dünyanıñ kelecegi aqqında qarar alınmaqa. Ukrainadaki dramatik vaqialarnı daa ziyade qozğalamağa ıntılğan Rusiyeniñ provokatsion areketlerinden farqlı olaraq, Ukraina daima davanıñ siyasiy-diplomatik vastaları ile çezilüvine qol tuta edi”, – dep ayrıca qayd etti Petro Poroşenko.

Prezident aytqanına köre, Rusiye ise qanuniy talaplarnı qanaatlendirmek yerine vaziyetni daa ziyare kerginleştirmege istedi. ”Rusiye ordusı ukrain flotunıñ gemilerine provokatsion ve yüzsiz şekilde ücüm etip, olarnı zapt etti”, – dep qayd etti o.

Onıñ aytqanlarına köre, bu ücüm Ukrainağa qarşı tecavüz olaraq sayılmaqta ve deñizcilerimizniñ mevamına cenk qanunları üküm süre. Asılında olar cenk esirleri olaraq sayılmaqta ve Rusiye Federatsiyası halqara cenk aqqında 1949 senesi qabul etilgen Jeneva konventsiyasınıñ bütün şartlarını yerine ketirmeli. Rusiye olarnıñ episini azat etmeli ve ukrain gemilerini qaytarmalı, ya da yañı halqara sanktsiyalar ve takbih dalğası ile rast kelmeli”, – dep ayttı Prezident.

”Rusiyeni toqtatmaq içün Qara deñizde Almaniyanıñ ve başqa ittifaqdaşlarımıznıñ arbiy-deñiz quvetleriniñ arttırıluvına muhtacmız”, – dep bildirdi «Funke Media Group» matbuat vastasına intervyusında Prezident Petro Poroşenko.

«Corriera della Sera» italyan kündelik gazetine intervyusında Prezident Petro Poroşenko Ukraina Rusiyeniñ devamlı arbiy tecavüziniñ qurbanı olğanını qayd etti. Prezident qayd etti ki, Ukrainanıñ çağıruvlarına müsbet cevap bermek yerine Moskova vaziyetni daa ziyare kerginleştirmege qarar etti.

”2014 senesinden berli devam etken tecavüz esnasında rus askerleri bütün Ukraina topraqlarını ilhaq etmek ve devlet tertibini yoq etmek maqsadınen bizim işğal etilgen topraqlarımızda ilk kere saqlanmayıp ve kün yarığında areket eteler”, – dep qayd etti o.

«Corriere della Sera» gazetasına bergen intervyuda Prezident Petro Poroşenko birdemli Avropa mevamını ve Kremlden halqara uquqqa riayet etmek talaplarını qayd etti. Bu cümleden, Rusiyeden ukrain gemicilerini azat etmege ve Keriç boğazında gemicilik havfsızlığını temin etmege talap etile. ”Umumiy siyasiy beyanatlarnıñ vaqıtı endi keçkeninde eminim. Bazı avropalı, bu cümleden italyan siyasiy çevreler Putinnı şırnıqlı dep sayğanlarına munasebeti aqqında sualge cevap olaraq, ”Vaziyetni tüzetmege istesek, moskovalı reberiyetke Avropağa qarşı tecavüz qabul etilmez olğanını, yañı ücümler cevapsız qalmaycağını ve nevbetteki tecavüziy areketler Moskovadan talap etilecek fiyatnıñ artmasına hızmet etecegini doğrudan-doğru aytmağa kerekmiz”, – dep qayd ettidevletimizniñ Başlığı.

Prezident, Rusiye istilâsını toqtatmaq içün muayyen adımlarnı yapmaq, meselâ, Qara deñizdeki NATO küçlerini quvetleştirmek, Azaq deñizindeki buhran içün mesüliyet taşığan şahıslarğa qarşı yañı sanktsiyalar kirsetmek, rusiye gemileri içün avropa limanlarına irişimni qapatmaq, siyasiy, iqtisadiy ve arbiy saalarda Ukrainağa qol tutmaq kerek olğanını qayd etti.

”Avropada Putin ile kör kibi cilvelenip oynağanlarnı, böyle areketler Rysiyeni dünya tertibine, serbestlikke ve avropa demokratiyasınıñ esas qıymetlerine ücüm etmege itecegi aqqında bir qaç kere tenbiyelegen edik.  Beklev müddeti ukrain gemilerine ücüm ve 24 ukrain gemicisiniñ yaqalanuvı ile bitti”, – dep qayd etti devletimizniñ Başlığı. Prezident, Qırımda cezalavlar ile qıynalğan 2 million sakin, Donbasta ise 4 sene devamında 11 biñge yaqın kişi elâk olğanı ve daa 1,5 million memleket içinde köçkeni aqqında hatırlattı. Bizim mustaqilligimiz ve onınen beraber bütün avropa havfsızlığı tertibi telüke altında buluna. Yañı ücümler yapılacaqmı? Bizge ücüm etken canavarnı kene de aşatmağa mecburmızmı? Ale daa şübelengenlerniñ episini Donbasnı ziyaret etmege bir kere daa davet etem. Rusiyelilerden farqlı olaraq biz, ukrainalılar, iç bir şey gizlemeymiz”, – dep ayttı o.

Devletimizniñ Başlığı ukrainalılar iç bir vaqıt davanı qozğalamağa istemegenlerini qayd etti. ”Keriç boğazındaki çatışuvnı Moskovada istep planlaştırdılar. Donbasqa ücüm etip, Qırımda tecavüz yapqan soñ, olar Azaq deñizine saip olmağa isteyler, bizni quvıp, başqa topraqlarımıznı da elde etmege niyetleneler. Qolay inanğan isanlar kreml propagandasına qapıla”, – dep qayd etti Prezident.

O, Büyük yigirmilik sammitinde Putin ile körüşmekten vazgeçkeni içün Prezident Donald Trampqa teşekkür etti. “Rusiye lideri endi etraf müitten ayırıldı. Merkel hanımğa da Moskova ücümini toqtatqanı içün minnetdarım. Amma rusiyeliler öz tecavüziy siyasetini toqtatır dep bellemeñiz”, – dep qoştı o.

Devletimizniñ Başlığı Ukraina daima arbiy qararlarnı degil de, vaziyetni diplomatik vastalarnen çezüv yollarını qıdırğanını qayd etti. ”Amma rusiyeliler bizim topraqlarımıznı çaypay ve işğal ete, ukrain ealisini taqip ete. Rusiye arbiy çızmaları bizim topraqlarımıznı toqtan berli taptamaqta”, – dep ayttı Petro Poroşenko.

Onıñ aytqanına köre, Azaq deñizindeki kerginlik al-azırda halqara cemiyetniñ diqqatını celp etti.

”France 24” matbuat vastasına bergen intervyusında Prezident Petro Poroşenko, vaziyetni sakinleştirmek içün Ukraina Normand formatında siyasiy muşavirler seviyesinde körüşmege azır olğanını qayd etti. Angela Merkel ilân etkeni kibi, Normand formatındaki siyasiy muşavirler seviyesinde körüşüvge Ukrainanıñ azırlığı aqqında sualge cevap berir eken, ”Bu teklif Almaniya Kantsleri ile telefon vastasınen subetim devamında evelden uyğunlaştırılğan edi, şübesiz ki, biz Normand formatında siyasiy muşavirler seviyesinde körüşüvde iştirak etip, acele sürette çezilüvini talap etken meseleni köterirmiz – RF-dan bizim arbiy gemilerimizni qaytarıp, Keriç boğazını açmağa talap etermiz”,- dep bildirdi devletimizniñ Başlığı.

Bundan da ğayrı Prezident RF-dan ukrain-rusiye sıñırında turğan ordusını ve Azaq deñizinden büyük miqdarda bulunğan arbiy gemilerini alıp ketmege talap etti.

Petro Poroşenko aytqanına köre, bunıñ içün Rusiye ile sıñırları olğan ukrain vilâyetlerinde cenk vaziyeti ilân etildi. ”Vaziyet sakinleşken soñ, biz memnüniyetliknen cenk vaziyeti aqqında qanunnı toqtatırmız”, – dep qayd etti Prezident.